جمعه سوم مرداد 1393

رواج خرافه با اعتقادات مردم چه می‌کند؟

مصاحبه ام با خبرگزاری ایسنا:

یک پژوهشگر حوزه‌ی مردم‌شناسی می‌گوید، علت اینکه عده‌ای عقاید دینی مردم را مسخره می‌کنند، رواج خرافه و بعضی رفتار‌های غیر قابل دفاع برخی متولیان در کشور است.

امیر هاشمی مقدم - پژوهشگر حوزه‌ی مردم‌شناسی - در پاسخ به این مساله که به نظر می‌رسد در جامعه‌ی امروز، مسخره کردن اعتقادات دینی عده‌ای از مردم، توسط عده‌ای دیگر، شایع شده باشد، چرا؟ به خبرنگار فرهنگ خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت: در بحث شوخی با عقاید یا مسخره کردن آن‌ها، باید به این نکته اشاره کرد که این مسئله در گذشته نیز وجود داشته است، ولی امروزه رنگ و روی دیگری به خود گرفته است.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: دینی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 20:45 |  لینک ثابت   • 

شنبه بیست و هشتم تیر 1393

رفتارشناسی ایرانیان با مهاجرین افغانستانی

شماره 27 ویژه‌نامه رصد (وابسته به روزنامه خراسان) با موضوع مهاجران افغانستانی در چهار پرونده مجزا (از نگاه میزبانان، از نگاه مهاجران، از نگاه حقوقی و از نگاه جهانی) منتشر شد. من هم مقاله‌ای در این مجموعه دارم درباره رفتارشناسی ایرانیان با مهاجران افغانستانی (که البته تکراری منسجم از بحثهای پیشینم است).
این ویژه‌نامه را می‌توانید از روزنامه‌فروشی‌ها خریداری کرده یا به رایگان از اینجا دانلود کنید.

مقاله مرا نیز در ادامه می‌توانید بخوانید:


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 13:41 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و پنجم تیر 1393

آخرین پالان‌دوزهای مازندرانی

پالان‌دوزی، از مشاغل و حرفه‌هایی است که دیگر کمتر کسی را می‌توان مشغول به آن کار دید. در مازندران به‌دلیل محیط روستایی و جنگلی که حضور چارپایان در کارهای کشاورزی و... را ضروری می‌کند، هنوز به پالان تا حدودی نیاز است. بنابراین چند پالان‌دوز همچنان فعال‌اند. آنگونه که مصاحبه‌شوندگان به من گفتند، فقط دو نفر در نور و دو نفر در نوشهر این حرفه را زنده نگه داشته‌اند. اینها که در نور فعالیت می‌کنند را بارها دیده بودم. یعنی یکی‌شان را می‌دیدم که در مغازه‌ای کوچک در یک کوچه مشغول بود. بالاخره فرصتی پیش آمد تا رفتم و...

این گزارش پیش از این در و‌‌ب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.

برای دیدن تصاویر، اینجا کلیک کنید.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 10:18 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه دهم تیر 1393

آرزوی تاجیک‌ها برای دیدن نام چین به جای ایران!

این مصاحبه‌ام با خبرگزاری ایسنا سال گذشته پس از بازگشت از تاجیکستان منتشر شد.

امیر هاشمی‌مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: ایران فرصت‌های زیادی برای گسترش نفوذ فرهنگی، فعالیت‌های اقتصادی، توسعه‌ی گردشگری و ... در تاجیکستان دارد که متأسفانه بیشتر این فرصت‌ها را به‌شکل تأسفباری از دست می‌دهد.

این مردم‌شناس گفت: اولین نکته به خط رسمی تاجیکستان مربوط است؛ این کشور مانند سایر جمهوری‌های دیگری که تحت سلطه‌ی شوروی بودند، در زمان تسلط شوروی مجبور بود از خط سیریلیک روسی استفاده کند. پس از استقلال این کشور از شوروی، کشوری مانند ترکیه در ترکمنستان نفوذ فرهنگی پیدا کرد و خط ترکی را که در واقع، خط لاتین دست‌کاری‌شده است و حتی یک سده هم قدمت ندارد در ترکمنستان به‌عنوان خط رسمی ثبت کرد.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:54 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هشتم تیر 1393

چشم‌ها را باید شست: واکاوی نگاه ایرانی‌ها به افغان‌ها

مصاحبه‌ام با سایت فرارو:

فرارو- افغانی‌ها، افغانستان، تابعین افغان، کارگر افغانی، زنان افغانی و... همه و همه واژه‌هایی هستند که بارها شنیده‌ایم. هربار جرم و جنایتی در اطرافمان روی داده است، ذهنمان به سمت اتباع "افغانی" کشیده شده است. هربار خواسته‌ایم تا ساختمانی را بسازیم به سراغ کارگران "افغانی" رفته‌ایم؛ کارگرانی اغلب با مزد کم‌تر و زور و بازوی قوی‌تر! کودکان کار "افغانی" همواره یکی از مسائلی بوده است که ذهن مددکاران اجتماعی را به خود مشغول ساخته است و لیستی که هرچقدر آن را ادامه دهیم، به نگاهی "حاشیه‌ای" و تنش‌زا از اتباع افغانستانی می‌رسیم. مسئله‌ای که ذهن کارشناسان فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را به خود مشغول ساخته است...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 9:21 |  لینک ثابت   • 

جمعه سی ام خرداد 1393

سفرنامه تاجیکستان (هشتم و پایانی): آرامگاه غریب رودکی

در این بخش از سفرنامه که واپسین بخش از سفرنامه تاجیکستان است، مسیر دسترسی از شهر پنجیکت به روستای پنجرود در شمال‌غربی تاجیکستان را شرح می‌دهم. رودکی، نخستین شاعر مشهور پارسی‌سرا در این روستا دفن است. بعد هم چگونگی بازگشت به شهر دوشنبه و بازگشت به ایران را بیان کرده‌ام.

این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و  فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:45 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه بیست و ششم خرداد 1393

رفتارهای نژادپرستانه با مهاجران افغانستانی

در چند روز اخیر، دو خبر از رفتارهای نامناسب ایرانیان با مهاجرین افغانستانی در رسانه‌های داخلی و خارجی منتشر شد. نخستین خبر مربوط به اواخر فروردین ماه بود که به تازگی به رسانه‌ها درز پیدا کرده و بر اساس آن، تعدادی از جوانان یک روستا در اطراف قزوین، به محل سکونت ده‌ها خانواده افغانستانی در این روستا حمله برده و ضمن ضرب و شتم برخی از ایشان، به خانه و اموال‌شان آسیب رسانده‌اند. بهانه این افراد، اتهام باردار کردن یک دختر دارای اختلال روانی توسط یک افغانستانی بود؛ اتهامی که هنوز اثبات نشده است...

این یادداشت را به تازگی در «انصاف‌نیوز» منتشر کرده‌ام.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 13:50 |  لینک ثابت   • 

جمعه شانزدهم خرداد 1393

جامعه‌شناسی گردشگری

در این نوشته، کتاب «جامعه‌شناسی گردشگری» نوشته یورگس آپوستلوپولوس را معرفی کرده‌ام که مجموعه‌ای از مقالات است که توسط بیژن شفیعی ترجمه شده است. ترجمه بسیار نامناسب به علاوه دست بردن‌های نامعقول مترجم در متن و اضافه کردن مطالبی از خودش بر کتاب، ایرادات عمده این کتاب است که در کنار معرفی، به آن پرداخته‌ام.

این نقد و بررسی را پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر کرده‌ام.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: گردشگری, معرفی کتاب
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:27 |  لینک ثابت   • 

دوشنبه دوازدهم خرداد 1393

سفرنامه تاجیکستان (7): پنجیکت

شهر تاریخی و مرزی پنجیکت در ولایت سُغد در شمال‌غربی تاجیکستان و نزدیک شهرستان سمرقند (ازبکستان) قرار دارد. در یک روز و دو شب حضورم در این شهر، از بازار سنتی، کوچه و خیابانهای شهر، شهر باستانی سَرَزم و آثارخانه (موزه) آن، آثارخانه مرکزی شهر، شهر باستانی پنجیکت، مسجدجامع بشارا، مدرسه دادخواه ولی و رودخانه زرافشان دیدن کردم. سفرنامه کامل را می‌توانید در ادامه بخوانید. همچنین عکسهای این بخش از سفرنامه را هم می‌توانید از اینجا دانلود کرده و ببینید. این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 16:7 |  لینک ثابت   • 

شنبه دهم خرداد 1393

به نام ایران‌دوستی، شوونیست فرهنگی شده‌ایم.

...سالها است به نام ایران‌دوستی و ملی‌گرایی و اصطلاحاتی کمابیش مشابه، چشم بر واقعیات بسته‌ایم. یعنی همه بخش‌های فرهنگ ایرانی درست است و در بهترین حالت خود قرار دارد؟ پس این همه گرفتاری‌ای که چه در طول تاریخ و چه امروزه به آن دچاریم، از کجا می‌آید؟...

این یادداشت را در سایت خبری فرارو منتشر کردم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاریخ, افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 23:34 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه سی ام اردیبهشت 1393

سفرنامه تاجیکستان (6) جشنهای 2500 ساله کورش‌کده: استروشن

در این بخش از سفرنامه، به شهر استروشن در ولایت سغد تاجیکستان پرداخته‌ام. ایرانی‌ها معمولاً این شهر را نمی‌شناسند. خودشان آنرا کورش‌کده می‌نامند و در سال 2003 جشنهایی به مناسبت دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری این شهر به دست کورش برپا کردند. به تاریخ و فرهنگ ایران باستان بسیار دلبسته‌اند. از مُغ‌تپه و قلعه‌ای که بر روی آن به مناسبت جشنهای 2500 ساله ساختند، آثارخانه (موزه)، مدرسه کوک گنبز، بابا تغای ولی، مسجد حوض سنگی و برخی از دیگر جاهای دیدنی این شهر دیدن کردم...

این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 13:53 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1393

پاسداران تمدن 2500 ساله، با سلاح «حسادت»

این آخرین یادداشتم برای روزنامه توقیف‌شده قانون بود. دو روز پس از توقیف، بر روی وب‌سایت خبرگزاری قانون قرار گرفت. وب‌سایتی که اکنون آن هم تعطیل شده است.

چند سالی است بر اثر بی‌توجهی ایرانیان، مفاخر این کشور (در کنار دیگر داشته‌ها و میراث مادی و معنوی‌شان) به نام دیگر کشورها ثبت می‌شود. تنها پس از خبر این ثبت شدن‌ها، اندکی هیاهو به پا می‌کنیم و دوباره به خواب می‌رویم تا از صدای غارتی دوباره، از خواب برخیزیم و اندکی هیاهوی دیگر به پا کرده و باز بخوابیم. یک روز ابن‌سینا عرب می‌شود،..


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاریخ, افغانستان, گردشگری
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 10:53 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه هجدهم اردیبهشت 1393

سفرنامه تاجیکستان (5) خجند

...از سوی دیگرِ پنجشنبه بازار که بیرون آمدیم، به میدان سنگ‌فرش نسبتاً بزرگی رسیدیم. سمت راست، مرکز سودا (یا همان مرکز خرید) خواجه عبدالعزیز است که پاساژی است بزرگ. مسجد جامع شهر و آرامگاه شیخ مصلح‌الدین روبروی‌مان بود. کبوتران بسیاری در حیاط مسجد بودند و مردم هم عکس می‌گرفتند. البته گداها هم تعدادشان زیاد بود و خیلی هم سمج بودند. بیشتر گدایانش یا زن بودند یا دختر...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:42 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه شانزدهم اردیبهشت 1393

بررسی متون طنزآمیز عامیانه ایرانی

این کتاب حاصل انجام یک طرح پژوهشی مشترک توسط من و دکتر نعمت‌الله فاضلی است که در سال 1387 برای مرکز فرهنگ مردم صدا و سیما انجام دادیم. بخش‌های عمده‌ای از این کتاب پیش از انتشار حذف شد (به دلیل مغایرت با اخلاق عمومی جامعه یا مسائل دیگر) و آنچه باقی ماند کمی ناقص است. بخشی از انتقادات پایانی این معرفی نیز به همین مسائل مرتبط است.
این معرفی و نقد در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده است.
----------------------------
نعمت‌الله فاضلی و امیر هاشمی مقدم (1393)، بررسی متون طنزآمیز عامیانه ایرانی، تهران: نشر علم و مرکز تحقیقات صدا و سیما. 200 صفحه.
در اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50 خورشیدی که برنامه فرهنگ مردم از رادیو پخش می‌شد، فرهنگیاران بسیاری از سراسر کشور هر آنچه درباره ادبیات عامیانه و فولکلور منطقه خودشان می‌دانستند، برای این برنامه نوشته و پست می‌کردند. حدود 40 سال بعد و در سالهای 1386 و 1387 بخش فرهنگ مردم که اکون دیگر زیرمجموعه صدا و سیما شده بود، تصمیم گرفت این متون را در اختیار پژوهشگران قرار دهد تا پیشنهاد دهند چگونه می‌توان بر اساس آنها برنامه‌هایی برای صدا و سیما ساخت. گروه قابل توجهی از این اسناد، مربوط به شوخی‌های عامیانه و طنزآمیز بود....


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: شخصی, معرفی کتاب
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 13:51 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه دهم اردیبهشت 1393

ورف‌چال، زن‌شاهی و طرد گردشگران

دوشنبه این هفته مراسم ورف‌چال و زن‌شاهی در روستای آب‌اسک مازندران برگزار شد. درباره‌اش زیاد خوانده و شنیده بودم. می‌دانستم اهالی چندان رغبتی به حضور گردشگران ندارند و همین موضوع، بهانه‌ای شده بود برای نوشتن یک مقاله. حتی چند سالی است روز برگزاری مراسم را هم پنهان نگه می‌دارند و حتی گاهی جابجا بیان می‌کنند. مثلاً شایعه می‌کنند جمعه هفته دیگر، اما همین هفته برگزار می‌شود. دلیل اصلی‌اش هم اخلالی بود که گردشگران غربیه در این مراسم به وجود می‌آوردند.

این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, گردشگری, استان مازندران, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:7 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه نهم اردیبهشت 1393

یکصدمین سفرنامه: سفرنامه تاجیکستان (4) انتخابات در راه

(توضیح: در این بخش از سفرنامه به جز برداشت شخصی‌ام از مسائل سیاسی تاجیکستان و نیز شرح چگونگی تخریب وجهه ایرانی‌ها نزد تاجیکان توسط پیمانکاران عمرانی، نکته چندان دیگری بیان نشده و بنابراین چنانچه بیشتر علاقمند به آثار تاریخی و فرهنگی این کشور هستید، چیزی در این بخش دستگیرتان نخواهد شد)...

این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 16:10 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هفتم اردیبهشت 1393

مردم‌نگاری یک جوانمرگ

روستای جغدان در چهارمحال و بختیاری (که درباره‌اش مفصل در همین وب‌سایت نوشته‌ام و می‌توانید در اینجا بخوانید) قرار دارد. یک هفته پیش از نوروز 93، فرزند 19 ساله گله‌دار روستا که همراه با پدر و دیگر برادرانش گله را در گرمسیر (ایذه و رامهرمز) می‌چراندند، اشتباهاً مقداری محلول سم به جای آب خورد و به کما رفت. بنابراین در روزهای پیش از نوروز صحبت درباره وی که در بیمارستان اهواز بستری شده بود، دهان به دهان می‌چرخید. بامداد روز دوم نوروز، صدای لیک (Lik= جیغ) از خانه‌شان بلند شد. همه اهالی فهمیدند که ماجرا از چه قرار است و بنابراین بسیاری از افراد به خانه گله‌دار رفتند. دیگر واضح بود که عید و شادی‌هایش به پایان رسیده است...
این مطلب پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان چهارمحال و ب, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:13 |  لینک ثابت   • 

جمعه پنجم اردیبهشت 1393

مصاحبه با مهرداد پارسا، رایزن فرهنگی ایران در تاجیکستان

صبح روز هفتم آبان 1392 به رایزنی فرهنگی ایران در خیابان رودکی تاجیکستان مراجعه کرده و از کارکنان خواستم اجازه بدهند با جناب رایزن دیداری داشته باشم. گفتند خبر رسیده که پدرشان دیشب از دنیا رفته و بنابراین امروز می‌خواهند به ایران بروند و وقت ندارند. اما خود رایزن که از موضوع مطلع شد، دعوتم کرد به اتاقش و برخلاف تصورم، با روی باز پذیرا شد. جوانی تقریباً 8-37 ساله که پیراهن مشکی به تن کرده و ته‌ریشی بر صورت داشت. مرگ پدرش را تسلیت گفتم و اجازه خواستم که بیش از این مزاحمش نشوم. اما گفت چون پرواز ایران بعدازظهر است، می‌توانیم گفتگویی با یکدیگر داشته باشیم. راستش این توان روحی بالایی که داشت برایم جالب بود. بنابراین فرصت را مغتنم شمرده و مصاحبه‌ای ترتیب دادم که در پی می‌آید و البته ایشان نیز با حوصله به پرسشهایم پاسخ داد...
این مصاحبه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:56 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393

پانصدمین مطلب وبلاگ: سفرنامه تاجیکستان (3): اسلام در تاجیکستان

روز سوم: صبح ساعت 6 از فشار دستشویی بیدار شدم و این دستشویی رفتن‌ها در طول روز ادامه داشت. ساعت 8 رفتم به طرف بازار. بین سامانی (یعنی همان مجسمه امیراسماعیل) با بازار صدبرگ، رستوران ایرانی «من و تو» بود. سری زدم تا ببینم چه خبر است. مدیرش شخصی بود به نام آقای ماهی‌صفت (البته نه آن کمدین معروف). از همه مهمتر برای من این بود که دستشویی‌اش شیلنگ آب داشت و همین باعث شد در این چند روز، چندین وعده غذایی‌ام را آنجا بخورم...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.
پی نوشت: این پانصدمین مطلب وبلاگم است که در طول این 10 سال نوشته‌ام. یعنی به‌طور متوسط هر هفته بیش از یک مطلب.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان, دینی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:26 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه دوم اردیبهشت 1393

آقا شاه‌بالو

آرامگاه آقاشاه‌بالو در روستای آهودشت در بخش چمستان شهرستان نور قرار دارد. برای رسیدن به این آرامگاه باید سه کیلومتر از شهر چمستان به سوی آمل رفت و سپس از سمت چپ (ضلع شمالی) جاده به روستای آهودشت وارد شد. گورستانی قدیمی در این روستا قرار دارد که گنبد آجری نوک‌تیز آقاشاه‌بالو در گوشه‌ای از آن دیده می‌شود...
این گزارش سفرنامه مانند پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشرشده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:32 |  لینک ثابت   • 

جمعه بیست و نهم فروردین 1393

سفرنامه تاجیکستان (2) هویت نوساخته دوشنبه

روز دوم: ساعت 8 صبح از مهمانپذیر بیرون آمدم برای آغاز گردشم در شهر دوشنبه. در کنار مهمانپذیر، یک دانشگاه بود که دانشجویان در حال رفتن سر کلاسهای‌شان بودند. پسرها بیشتر با کت و شلوار مشکی و کراوات زده، و دخترها عموماً با پیراهن و دامن رنگی یا کت و شلوار زنانه. برخی‌شان روسری به پشت موهای‌شان بسته بودند و بسیاری‌شان، نه. تا مرکز شهر نیم ساعت پیاده بود. در شهر دوشنبه هم تعداد زیادی اتوبوس برقی برای جابجایی مردم هست، هم وَن و هم تاکسی و خودروهای شخصی. کرایه اتوبوسهای برقی عموماً 1 سامانی (600 تومان) می‌شود؛ کرایه ون‌ها 2 سامانی و کرایه تاکسی‌ها 3 سامانی؛ چه یک خیابان بروی و چه مسیری طولانی‌تر. تاکسی‌های رسمی‌اش بیشتر سمند است و آن هم به رنگ زرد. نمی‌توانم خوشحالی‌ام از اینکه می‌دیدم تولید کشورم در کشوری دیگر کاربرد دارد را پنهان کنم...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان, سفرنامه, تاریخ
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 21:12 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و هفتم فروردین 1393

از حمام خسرو آغا تا آرامگاه ریچارد فرای

تخریب خانه فساد، پیروزی امت حزب‌الله: جمله‌ای که پس از تخریب حمام تاریخی خسروآغا در اصفهان، بر روی دیواری در همان نزدیکی نوشته شد! این یادداشت را چند روز پیش در روزنامه قانون به دلیل تقارن تاریخ تخریب حمام خسروآغا با مسئله ریچارد فرای نوشتم.
23 فروردین سال 1374 بود که شهرداری اصفهان برای احداث خیابان حکیم، حمام سیصدساله «خسرو آغا» در نزدیکی میدان نقش جهان را تخریب کرد. چند روز پیش از آن که زمزمه‌هایش آغاز شده بود، دوستداران میراث اصفهان مخالفت کردند. درهای گفت‌وگو بسته شد و عده‌ای به راه انداخته شدند برای شعارنویسی بر دیوارهای این حمام که اینجا محل معتادان و اراذل و اوباش است و باید تخریب شود. چند شب بعد، یعنی در ساعت 2 بامداد 23 فروردین برق منطقه به یک باره قطع شد و دو دستگاه لودر شهرداری اصفهان به جان این بنا افتادند و به‌طور کامل تخریبش کردند. فردا حتی به میراث فرهنگی اجازه داده نشد که قطعات کاشی و باقیمانده‌های آن‌را برای انتقال به موزه، از آنجا ببرد...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: آثار تاریخی, استان اصفهان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 20:59 |  لینک ثابت   • 

جمعه بیست و دوم فروردین 1393

آزادی گروگانها و مسئله اقلیتها

بالاخره پس از دو ماه، آزادی چهار تن از پنج سرباز به گروگان گرفته شده، لبخند را بر لبان ایرانیان نشاند؛ هرچند داغ شهید دانایی‌فر بر دلهای‌مان ماند. اغراق نیست اگر مدعی شویم چنانچه فشار افکار عمومی (به‌واسطه کاربران شبکه‌های اجتماعی و برخی روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها) نبود، این حساسیت روی موضوع به وجود نمی‌آمد و برخی مسئولین هم توجه جدی‌ای به این امر نمی‌کردند. در این میان رفتار دو گروه با یکدیگر قابل مقایسه است: نخست رفتار مسئولین رسانه ملی و سپس رفتار اهل سنت کشور...
(این یادداشت را چند روز پیش برای روزنامه قانون نوشته بودم که بنا به ملاحظاتی منتشر نشد و البته یک یادداشت دیگر در تجلیل از مولوی عبدالحمید منتشر شد که انصافاً ارزشمند بود).


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان سیستان و بلوچستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:37 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیستم فروردین 1393

سفرنامه تاجیکستان (1) ورودی شوکه‌آور

...همینطور که گذرنامه‌ام را گرفت و داشت مشخصاتم را در دفتر ثبت می‌کرد. دو پسر و یک دختر هم آمدند داخل. حرکات دختر بسیار جلب توجه می‌کرد. اصطلاحاً لَوَندی می‌کرد (به زنان و دختران تن‌فروش در این کشور «عروس» هم می‌گویند). پشت دستانش را با حنا نقش و نگار کرده و سرمه غلیظی به چشمانش کشیده بود. آنها هم یک اتاق گرفتند. مرا به اتاقم راهنمایی کردند. اتاقی شش‌تخته و بزرگ بود...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان, سفرنامه, آسیب شناسی جنسی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:7 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هفدهم فروردین 1393

انتخابات افغانستان و آینده روابط با ایران

انتخابات سومین دوره ریاست‌جمهوری افغانستان پس از طالبان، دیروز در این کشور برگزار شد؛ آن هم پس از کلی تهدید و ارعاب از سوی طالبان. اما حضور طولانی مدت مردم در هفته‌های گذشته در صف‌های چندصد متریِ دریافت کارت انتخابات (به گونه‌ای که گاهی برخی افراد چندین روز در صف می‌ایستادند تا بالاخره نوبت‌شان شود) نوید حضوری را می‌داد که خلاف خواسته طالبان و امثالهم بود...

این یادداشت را امروز در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 16:56 |  لینک ثابت   • 

شنبه شانزدهم فروردین 1393

مشکل مازندرانی‌ها «پایتخت»زدگی است!

سومین مجموعه از سریال پایتخت، در نوروز امسال از شبکه یک تلویزیون پخش شد و دوباره انتقادات به آن از سوی مازندرانی‌ها آغاز شد. با وجودی‌که بخش‌های اول و دوم این مجموعه را ندیده بودم، اما دقیقاً برای فهم چرایی انتقادات وارد بر آن، مجموعه سوم را دیدم و در آن نشانه‌ای از توهین به مازندرانی‌ها نیافتم. از سوی دیگر با دیگر همشهریان و دوستان مازندرانی نیز در این باره گفت‌وگوها داشتم که نتیجه‌اش یادداشت حاضر است. نخستین و اصلی‌ترین ادعای منتقدان این است که سریال پایتخت، بر پاشنه تمسخر لهجه مازندرانی‌ها می‌چرخد...
این یادداشت را امروز در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:1 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه بیست و پنجم اسفند 1392

درآمدزايي براي تاجران صنعت سياه: كشتن ميليون‌ها ماهي قرمز به بهانه حفظ فرهنگ ايراني!

این یادداشت را به تازگی در روزنامه تهران امروز منتشر کردم.
هر وقت درباره غيرايراني و غيراخلاقي بودن ماهي قرمز بر سر سفره هفت‌سين در نشريات نوشته يا با خبرگزاري‌ها مصاحبه كرده‌ام، بلافاصله عده‌اي جوش آورده‌اند كه چرا با سنت ايراني مخالفت كرده‌ام و بعد هم يك‌طرفه ادامه مي‌دهند كه چرا به جان سنت‌هاي ايراني افتاده‌ايم؟ من هميشه تنها يك‌سوال مي‌پرسم و آن اينكه بر اساس كدام سند و مدرك مي‌گويند ماهي قرمز بر سفره هفت‌سين، سنتي ايراني است؟ اين رسم كمتر از يك سده پيش از چين به ايران وارد شد و هيچ سند و مدركي درباره حضور آن در هفت‌سين‌هاي تاريخ ايران وجود ندارد. نه در نقاشي‌ها، نه در نوروزنامه‌ها و نه هيچ جاي ديگر. برخي از دوستان به جاي اينكه پاسخي به اين پرسش بدهند، هياهو به پا مي‌كنند كه چرا اين سنت ايراني (!) را مي‌خواهيم حذف كنيم؟ اين يعني اينكه شما هر چقدر هم استدلال بياوريد، باز هم عده‌اي حرف خودشان را مي‌زنند. اما بياييد فرض ديگري را بپرورانيم كه خواست اينان است و آن هم اينكه اصلا سنت ماهي قرمز در فرهنگ ما از گذشته وجود داشته است (كه به هيچ‌وجه اينگونه نبود)؛ آيا چون در فرهنگ ايراني بوده لزوما كار درستي است؟...
این یادداشت را به تازگی در روزنامه تهران امروز منتشر کردم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:30 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه بیست و دوم اسفند 1392

این قتل‌ عام چند میلیونی را تمام کنید!

امیر هاشمی‌مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: چند سالی است که بحث بین موافقان و مخالفان درگرفته که آیا حضور ماهی قرمز در سفره‌ی هفت‌سین سنتی ایرانی است یا خیر؟ موافقان خریدن ماهی قرمز می‌گویند که این، رسمی ایرانی است و باید به جای تحریم، شیوه‌ی مراقب درست از ماهی قرمز آموزش داده شود. در مقابل، مخالفانِ این ایده هم که عموما طرفداران حقوق حیوانات هستند، می‌گویند هیچ سند و مدرکی مبنی بر وجود این سنت در فرهنگ ایران قدیم وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد، دلیلی بر درست بودن آن نیست که بخواهیم ماهی‌ها را در ظرفی کوچک اسیر کنیم...
(کارتونی بسیار اثرگذار از جمال رحمتی: ایسنا)


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:41 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه بیستم اسفند 1392

«ماهی قرمز» نه ایرانی است، نه اخلاقی

چند سالی می‌شود که ماهی قرمز به‌عنوان نماد نوروز و سفره هفت‌سین، جای خودش را در خانه‌های ایرانیان باز کرده‌است. رسانه‌هایی که وظیفه‌شان آگاهی‌رسانی است، عمدتاً خودشان دارند فرهنگی نادرست را ترویج می‌دهند و حاضر نیستند کمی خلاف جریان آب شنا کنند. چرا که ممکن است خلاف ذائقه مشتریان (یا همان مخاطبان) باشد و بنابراین مشتریان را از دست بدهند، اما چرا ماهی قرمز نباید خرید؟ ده‌ها دلیل برای این کار وجود دارد که در اینجا برخی از مهم‌ترین‌ها را در چهار دسته «ایرانی نبودن این سنت» «آسیب رساندن به محیط زیست» «بیماری‌زا بودن» و نهایتاً و مهم‌تر از همه، «غیراخلاقی بودن این عمل» مورد بررسی قرار خواهیم داد...
این گزارش را در روزنامه قانون نوشتم که خبرگزاری های قانون‌آنلاین، تابناک، فرارو و... نیزآنرا بازنشر کردند.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:34 |  لینک ثابت   • 

شنبه هفدهم اسفند 1392

سفرنامه افغانستان (16 و پایانی): خدانگهدار سرزمین رویایی

...افغانستان را ترک کردم به این امید که روزی دوباره برگردم تا از زرنج که از مراکز عیاران بوده دیدن کنم؛ تا «سفر قندهار» بروم؛ تا از آرامگاه بیرونی و سلطان محمود غزنوی در غزنی که پایتخت فرهنگی جهان اسلام است دیدن کنم؛ تا دره پنج‌شیر را از نزدیک ببینم؛ تا بروم و در میان مردمان نورستان پژوهشی مردمنگارانه و طولانی انجام دهم؛ تا گنبدهای زیبای چخچران را بنگرم؛ و از همه مهمتر، به آرزوی دیرینه‌ای که دارم و آن، پیاده رفتن از هرات به بلخ است و دیدن ولایتهای بادغیس، فاریاب و جوزجان در این مسیر، جامه عمل بپوشانم. خدایا تا آن روز که امیدوارم نزدیک باشد، امنیت را به این سرزمین و مرمانش بازگردان!...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان, سفرنامه
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:42 |  لینک ثابت   • 
نوشته‌های قدیمی‌تر