X
تبلیغات
شوخی با فرهنگ و اجتماع

چهارشنبه سوم اردیبهشت 1393

پانصدمین مطلب وبلاگ: سفرنامه تاجیکستان (3): اسلام در تاجیکستان

روز سوم: صبح ساعت 6 از فشار دستشویی بیدار شدم و این دستشویی رفتن‌ها در طول روز ادامه داشت. ساعت 8 رفتم به طرف بازار. بین سامانی (یعنی همان مجسمه امیراسماعیل) با بازار صدبرگ، رستوران ایرانی «من و تو» بود. سری زدم تا ببینم چه خبر است. مدیرش شخصی بود به نام آقای ماهی‌صفت (البته نه آن کمدین معروف). از همه مهمتر برای من این بود که دستشویی‌اش شیلنگ آب داشت و همین باعث شد در این چند روز، چندین وعده غذایی‌ام را آنجا بخورم...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.
پی نوشت: این پانصدمین مطلب وبلاگم است که در طول این 10 سال نوشته‌ام. یعنی به‌طور متوسط هر هفته بیش از یک مطلب.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, تاجیکستان, دینی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:26 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه دوم اردیبهشت 1393

آقا شاه‌بالو

آرامگاه آقاشاه‌بالو در روستای آهودشت در بخش چمستان شهرستان نور قرار دارد. برای رسیدن به این آرامگاه باید سه کیلومتر از شهر چمستان به سوی آمل رفت و سپس از سمت چپ (ضلع شمالی) جاده به روستای آهودشت وارد شد. گورستانی قدیمی در این روستا قرار دارد که گنبد آجری نوک‌تیز آقاشاه‌بالو در گوشه‌ای از آن دیده می‌شود...
این گزارش سفرنامه مانند پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشرشده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:32 |  لینک ثابت   • 

جمعه بیست و نهم فروردین 1393

سفرنامه تاجیکستان (2) هویت نوساخته دوشنبه

روز دوم: ساعت 8 صبح از مهمانپذیر بیرون آمدم برای آغاز گردشم در شهر دوشنبه. در کنار مهمانپذیر، یک دانشگاه بود که دانشجویان در حال رفتن سر کلاسهای‌شان بودند. پسرها بیشتر با کت و شلوار مشکی و کراوات زده، و دخترها عموماً با پیراهن و دامن رنگی یا کت و شلوار زنانه. برخی‌شان روسری به پشت موهای‌شان بسته بودند و بسیاری‌شان، نه. تا مرکز شهر نیم ساعت پیاده بود. در شهر دوشنبه هم تعداد زیادی اتوبوس برقی برای جابجایی مردم هست، هم وَن و هم تاکسی و خودروهای شخصی. کرایه اتوبوسهای برقی عموماً 1 سامانی (600 تومان) می‌شود؛ کرایه ون‌ها 2 سامانی و کرایه تاکسی‌ها 3 سامانی؛ چه یک خیابان بروی و چه مسیری طولانی‌تر. تاکسی‌های رسمی‌اش بیشتر سمند است و آن هم به رنگ زرد. نمی‌توانم خوشحالی‌ام از اینکه می‌دیدم تولید کشورم در کشوری دیگر کاربرد دارد را پنهان کنم...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان, سفرنامه, تاریخ
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 21:12 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و هفتم فروردین 1393

از حمام خسرو آغا تا آرامگاه ریچارد فرای

تخریب خانه فساد، پیروزی امت حزب‌الله: جمله‌ای که پس از تخریب حمام تاریخی خسروآغا در اصفهان، بر روی دیواری در همان نزدیکی نوشته شد! این یادداشت را چند روز پیش در روزنامه قانون به دلیل تقارن تاریخ تخریب حمام خسروآغا با مسئله ریچارد فرای نوشتم.
23 فروردین سال 1374 بود که شهرداری اصفهان برای احداث خیابان حکیم، حمام سیصدساله «خسرو آغا» در نزدیکی میدان نقش جهان را تخریب کرد. چند روز پیش از آن که زمزمه‌هایش آغاز شده بود، دوستداران میراث اصفهان مخالفت کردند. درهای گفت‌وگو بسته شد و عده‌ای به راه انداخته شدند برای شعارنویسی بر دیوارهای این حمام که اینجا محل معتادان و اراذل و اوباش است و باید تخریب شود. چند شب بعد، یعنی در ساعت 2 بامداد 23 فروردین برق منطقه به یک باره قطع شد و دو دستگاه لودر شهرداری اصفهان به جان این بنا افتادند و به‌طور کامل تخریبش کردند. فردا حتی به میراث فرهنگی اجازه داده نشد که قطعات کاشی و باقیمانده‌های آن‌را برای انتقال به موزه، از آنجا ببرد...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: آثار تاریخی, استان اصفهان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 20:59 |  لینک ثابت   • 

جمعه بیست و دوم فروردین 1393

آزادی گروگانها و مسئله اقلیتها

بالاخره پس از دو ماه، آزادی چهار تن از پنج سرباز به گروگان گرفته شده، لبخند را بر لبان ایرانیان نشاند؛ هرچند داغ شهید دانایی‌فر بر دلهای‌مان ماند. اغراق نیست اگر مدعی شویم چنانچه فشار افکار عمومی (به‌واسطه کاربران شبکه‌های اجتماعی و برخی روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها) نبود، این حساسیت روی موضوع به وجود نمی‌آمد و برخی مسئولین هم توجه جدی‌ای به این امر نمی‌کردند. در این میان رفتار دو گروه با یکدیگر قابل مقایسه است: نخست رفتار مسئولین رسانه ملی و سپس رفتار اهل سنت کشور...
(این یادداشت را چند روز پیش برای روزنامه قانون نوشته بودم که بنا به ملاحظاتی منتشر نشد و البته یک یادداشت دیگر در تجلیل از مولوی عبدالحمید منتشر شد که انصافاً ارزشمند بود).


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان سیستان و بلوچستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:37 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیستم فروردین 1393

سفرنامه تاجیکستان (1) ورودی شوکه‌آور

...همینطور که گذرنامه‌ام را گرفت و داشت مشخصاتم را در دفتر ثبت می‌کرد. دو پسر و یک دختر هم آمدند داخل. حرکات دختر بسیار جلب توجه می‌کرد. اصطلاحاً لَوَندی می‌کرد (به زنان و دختران تن‌فروش در این کشور «عروس» هم می‌گویند). پشت دستانش را با حنا نقش و نگار کرده و سرمه غلیظی به چشمانش کشیده بود. آنها هم یک اتاق گرفتند. مرا به اتاقم راهنمایی کردند. اتاقی شش‌تخته و بزرگ بود...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: تاجیکستان, سفرنامه, آسیب شناسی جنسی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:7 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه هفدهم فروردین 1393

انتخابات افغانستان و آینده روابط با ایران

انتخابات سومین دوره ریاست‌جمهوری افغانستان پس از طالبان، دیروز در این کشور برگزار شد؛ آن هم پس از کلی تهدید و ارعاب از سوی طالبان. اما حضور طولانی مدت مردم در هفته‌های گذشته در صف‌های چندصد متریِ دریافت کارت انتخابات (به گونه‌ای که گاهی برخی افراد چندین روز در صف می‌ایستادند تا بالاخره نوبت‌شان شود) نوید حضوری را می‌داد که خلاف خواسته طالبان و امثالهم بود...

این یادداشت را امروز در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 16:56 |  لینک ثابت   • 

شنبه شانزدهم فروردین 1393

مشکل مازندرانی‌ها «پایتخت»زدگی است!

سومین مجموعه از سریال پایتخت، در نوروز امسال از شبکه یک تلویزیون پخش شد و دوباره انتقادات به آن از سوی مازندرانی‌ها آغاز شد. با وجودی‌که بخش‌های اول و دوم این مجموعه را ندیده بودم، اما دقیقاً برای فهم چرایی انتقادات وارد بر آن، مجموعه سوم را دیدم و در آن نشانه‌ای از توهین به مازندرانی‌ها نیافتم. از سوی دیگر با دیگر همشهریان و دوستان مازندرانی نیز در این باره گفت‌وگوها داشتم که نتیجه‌اش یادداشت حاضر است. نخستین و اصلی‌ترین ادعای منتقدان این است که سریال پایتخت، بر پاشنه تمسخر لهجه مازندرانی‌ها می‌چرخد...
این یادداشت را امروز در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:1 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه بیست و پنجم اسفند 1392

درآمدزايي براي تاجران صنعت سياه: كشتن ميليون‌ها ماهي قرمز به بهانه حفظ فرهنگ ايراني!

این یادداشت را به تازگی در روزنامه تهران امروز منتشر کردم.
هر وقت درباره غيرايراني و غيراخلاقي بودن ماهي قرمز بر سر سفره هفت‌سين در نشريات نوشته يا با خبرگزاري‌ها مصاحبه كرده‌ام، بلافاصله عده‌اي جوش آورده‌اند كه چرا با سنت ايراني مخالفت كرده‌ام و بعد هم يك‌طرفه ادامه مي‌دهند كه چرا به جان سنت‌هاي ايراني افتاده‌ايم؟ من هميشه تنها يك‌سوال مي‌پرسم و آن اينكه بر اساس كدام سند و مدرك مي‌گويند ماهي قرمز بر سفره هفت‌سين، سنتي ايراني است؟ اين رسم كمتر از يك سده پيش از چين به ايران وارد شد و هيچ سند و مدركي درباره حضور آن در هفت‌سين‌هاي تاريخ ايران وجود ندارد. نه در نقاشي‌ها، نه در نوروزنامه‌ها و نه هيچ جاي ديگر. برخي از دوستان به جاي اينكه پاسخي به اين پرسش بدهند، هياهو به پا مي‌كنند كه چرا اين سنت ايراني (!) را مي‌خواهيم حذف كنيم؟ اين يعني اينكه شما هر چقدر هم استدلال بياوريد، باز هم عده‌اي حرف خودشان را مي‌زنند. اما بياييد فرض ديگري را بپرورانيم كه خواست اينان است و آن هم اينكه اصلا سنت ماهي قرمز در فرهنگ ما از گذشته وجود داشته است (كه به هيچ‌وجه اينگونه نبود)؛ آيا چون در فرهنگ ايراني بوده لزوما كار درستي است؟...
این یادداشت را به تازگی در روزنامه تهران امروز منتشر کردم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 15:30 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه بیست و دوم اسفند 1392

این قتل‌ عام چند میلیونی را تمام کنید!

امیر هاشمی‌مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: چند سالی است که بحث بین موافقان و مخالفان درگرفته که آیا حضور ماهی قرمز در سفره‌ی هفت‌سین سنتی ایرانی است یا خیر؟ موافقان خریدن ماهی قرمز می‌گویند که این، رسمی ایرانی است و باید به جای تحریم، شیوه‌ی مراقب درست از ماهی قرمز آموزش داده شود. در مقابل، مخالفانِ این ایده هم که عموما طرفداران حقوق حیوانات هستند، می‌گویند هیچ سند و مدرکی مبنی بر وجود این سنت در فرهنگ ایران قدیم وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد، دلیلی بر درست بودن آن نیست که بخواهیم ماهی‌ها را در ظرفی کوچک اسیر کنیم...
(کارتونی بسیار اثرگذار از جمال رحمتی: ایسنا)


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:41 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه بیستم اسفند 1392

«ماهی قرمز» نه ایرانی است، نه اخلاقی

چند سالی می‌شود که ماهی قرمز به‌عنوان نماد نوروز و سفره هفت‌سین، جای خودش را در خانه‌های ایرانیان باز کرده‌است. رسانه‌هایی که وظیفه‌شان آگاهی‌رسانی است، عمدتاً خودشان دارند فرهنگی نادرست را ترویج می‌دهند و حاضر نیستند کمی خلاف جریان آب شنا کنند. چرا که ممکن است خلاف ذائقه مشتریان (یا همان مخاطبان) باشد و بنابراین مشتریان را از دست بدهند، اما چرا ماهی قرمز نباید خرید؟ ده‌ها دلیل برای این کار وجود دارد که در اینجا برخی از مهم‌ترین‌ها را در چهار دسته «ایرانی نبودن این سنت» «آسیب رساندن به محیط زیست» «بیماری‌زا بودن» و نهایتاً و مهم‌تر از همه، «غیراخلاقی بودن این عمل» مورد بررسی قرار خواهیم داد...
این گزارش را در روزنامه قانون نوشتم که خبرگزاری های قانون‌آنلاین، تابناک، فرارو و... نیزآنرا بازنشر کردند.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:34 |  لینک ثابت   • 

شنبه هفدهم اسفند 1392

سفرنامه افغانستان (16 و پایانی): خدانگهدار سرزمین رویایی

...افغانستان را ترک کردم به این امید که روزی دوباره برگردم تا از زرنج که از مراکز عیاران بوده دیدن کنم؛ تا «سفر قندهار» بروم؛ تا از آرامگاه بیرونی و سلطان محمود غزنوی در غزنی که پایتخت فرهنگی جهان اسلام است دیدن کنم؛ تا دره پنج‌شیر را از نزدیک ببینم؛ تا بروم و در میان مردمان نورستان پژوهشی مردمنگارانه و طولانی انجام دهم؛ تا گنبدهای زیبای چخچران را بنگرم؛ و از همه مهمتر، به آرزوی دیرینه‌ای که دارم و آن، پیاده رفتن از هرات به بلخ است و دیدن ولایتهای بادغیس، فاریاب و جوزجان در این مسیر، جامه عمل بپوشانم. خدایا تا آن روز که امیدوارم نزدیک باشد، امنیت را به این سرزمین و مرمانش بازگردان!...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان, سفرنامه
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:42 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه یازدهم اسفند 1392

ماهی قرمز کوچولو!

«شب چله بود. تهِ دریا ماهی پیر، دوازده هزار تا از بچه‌ها و نوه‌هایش را دور خودش جمع کرده بود و برای آنها قصه می‌گفت». او ماجرای ماهی سیاه کوچولویی را بازگویی کرد که در جویباری می‌زیست. اما تصمیم گرفت از آنجا برود و دنیا را ببیند. به مخالفتهای مادرش و همسایه‌ها هم توجهی نکرد. با کمک دوستانش فرار کرد و پس از پریدن از آبشار، هر بار با یک ماجرای جالب و خطرناک روبرو شد: مسخره شدن توسط کفچه‌ها و قورباغه، فرار از نیرنگ خرچنگ، دریافت راهنمایی و خنجر از مارمولک، صحبت با آهوی تیرخورده، رسیدن به رودخانه و دیگر ماهی‌ها، صحبت شبانه با مهتاب، گرفتار شدن در کیسه مرغ سقاء و پاره کردن و فرار کردن از آن، رسیدن به دریا و گرفتار مرغ ماهیخوار شدن و او را کشتن و نجات دادن بقیه ماهی‌ها. قصه که به پایان رسید، «یازده هزار و نهصد و نود و نه ماهی سیاه کوچولو شب به‌خیر گفتند و رفتند و خوابیدند. مادربزرگ هم خوابش برد، اما ماهی سرخ کوچولویی هرچقدر کرد خوابش نبرد، شب تا صبح همه‌اش در فکر دریا بود...».


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:1 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه هشتم اسفند 1392

سفرنامه افغانستان (15) بلخ: مرکز تمدنهای زردشتی، بودایی و اسلامی

آن سوی سرک خاکی و نزدیک دیوار بلخ قدیم، آرامگاهی بود که رویش را به تازگی چهارستون و گنبد زده بودند. رفتم تا ببینم از آنِ کیست. چند پله بالاتر از سطح زمین بود. این ملامحمدجان، همان ملا ممدجان معروف است که ترانه‌اش را بارها و بارها بازخوانی کرده‌اند:

بیا که بریم به مزار مُلاممَدجان / سَیلِ گلِ لاله‌زار وا وا دلبرجان (...)

 داستانش هم بدین قرار است که در دوره تیموریان، دختری در هرات به نام عایشه و پسر طلبه‌ای به نام ملاممدجان عاشق یکدیگر می‌شوند که پدر عایشه مخالفت می‌کند. اما یکبار که عایشه داشته این ترانه را بر روی چشمه با سوز و گداز می‌خوانده، امیر علیشیر نوایی صدایش را می‌شنود و جویای ماجرا می‌گردد. بعد هم نزد پدر او وساطت می‌کند و این دو با یکدیگر ازدواج کرده و همانطور که پیمان بسته بودند، می‌روند به مزار شریف برای پابوس حضرت علی..
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, افغانستان, آثار تاریخی, تاریخ, باورها و رسوم محلی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:17 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه ششم اسفند 1392

هشتاد سال است که فقط تهرانی‌ها بد هستند!

فیلم «دختر لر» (1312) که نخستین فیلم صدادار سینمای ایران بود، جمله معروفی از زبان بازیگر نقش اولش داشت که می‌گفت: «تهرون جای قشنگیه؛ اما مردمش بَدَن.» این فیلم جنجال بسیاری آفرید و حتی بازیگر نقش اول آن بارها کتک خورد و ناسزا شنید؛ اما نه به این دلیل که تهرانی‌ها را آدم‌های بدی معرفی کرد، بلکه چون در فضای سنتی آن روز، یک «دختر» در فیلم بازی کرده بود. اکنون هشتاد سال از ساخت فیلمی که در آن دختری «لر» تهرانی‌ها را بد می‌داند، گذشته؛ اما در سریال «سرزمین کهن» که قرار بود بخشی از تاریخ معاصرمان را به تصویر بکشد، لرهای بختیاری به‌واسطه اینکه در برخی از صحنه‌ها نام قوم‌شان به گونه‌ای مناسب به‌کار نرفته، اعتراضات گسترده‌ای به‌راه انداخته‌اند. بیان چند نکته کلی و به اختصار درباره واکنش‌ها به این سریال ضروری است...
این یادداشت را چندروز پیش در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان چهارمحال و ب, استان خوزستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 14:59 |  لینک ثابت   • 

شنبه سوم اسفند 1392

سفرنامه افغانستان (14) مزارشریف: نماد همبستگی شیعه و سنی

ترمینال مزار بیرون شهر قرار دارد. بنابراین من و چند مسافر دیگر با یک تاکسی رفتیم تا مرکز شهر که همان روضه‌شریف یا زیارتگاه حضرت علی است. این زیارتگاه به‌صورت یک میدان مستطیل‌شکل بسیار بزرگ در مرکز شهر قرار گرفته و دور تا دور آن را سرک (خیابان)های اصلی فرا گرفته‌اند. ساعت هنوز 4 صبح نشده و بنابراین درهای روضه شریف هنوز بسته بود. من و یکی دو نفر دیگر از مسافران همانجا توی سرک قدم می‌زدیم و منتظر اذان صبح و باز شدن درها بودیم. از جمله پیرمردی اهل تخار (ولایتی در شمال شرق افغانستان) هم برای زیارت آمده و منتطر باز شدن درها بود. هوا به شدت سرد بود. پتویم را دور خودم پیچیده بودم. با وجودی که هنوز نیمه‌شب بود و شهر خلوت، هیچ احساس ناامنی نمی‌کردم...
این سفرنامه پیش از این در و‌بسایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان, تاریخ, سفرنامه, دینی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 23:31 |  لینک ثابت   • 

جمعه دوم اسفند 1392

آسیب حضور افراد سودجو در رشته گردشگری

مصاحبه من با خبرگزاری ایسنا
یک پژوهشگر حوزه‌ی گردشگری گفت: ترجمه‌ی ناصحیح متون مربوط به گردشگری و ورود افراد غیرمتخصص به گردشگری، به این علم آسیب می‌زند.
امیر هاشمی‌مقدم در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: دانش گردشگری در ایران عمری کوتاه، ولی درخشان دارد؛ درخشان از این نظر که با استقبال خوبی از سوی دانشگاه‌ها و دانشجویان روبه‌رو شده و در بسیاری از دانشگاه‌های کشور، این رشته وجود دارد. البته این توانمندی به جای این‌که بتواند امتیازی برای این رشته باشد، بلای جانش شده است...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: گردشگری, معرفی کتاب, علم و دانشگاه
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 19:43 |  لینک ثابت   • 

جمعه بیست و پنجم بهمن 1392

سفرنامه افغانستان (13) کابل: شهر گورکانیان

برخی از مغازه‌ها (به‌ویژه قصابی یا کبابی) قوچ و گوسفندهای نری را بیرون مغازه‌شان بسته‌اند که یا جثه درشتی دارند، یا یک ویژگی خاص. مثلاً یکی‌شان پنج تا شاخ داشت (عکس در فایل پیوست). اما همه‌شان را با حنا رنگ کرده و زنگوله و مهره به‌شان آویزان کرده بودند...در همان نزدیکی آرامگاه کوچکی بود (با ابعاد تقریبی 4 متر پهنا، 6 متر درازا و 6 متر هم بلندی). به‌طور اتفاقی دیدمش و رفتم داخل. این آرامگاه کنار خیابان واقع شده و سردرش نوشته «زیارت باباصاحب کیدانی ولی». نه پیرمردی که آنجا را آب و جارو می‌کرد به جز اینکه «آدم بزرگی بوده» چیزی می‌دانست و نه بعدها در اینترنت چیزی درباره‌اش یافتم. معماری سردر ورودی‌اش زیبا بود و درونش هم آرامگاه وی قرار داشت که همانند بیشتر آرامگاه‌های دیگر در این کشور، حدود هفتاد سانتی‌متر بالاتر از سطح زمین و به‌صورت هلالی بود. در کنارش یک سنگ قبر دیگر، اما با ارتفاع 10 سانتی‌متر قرار داشت که روی هر دو، پارچه سبز کشیده بودند...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, افغانستان, آثار تاریخی, تاریخ
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:36 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه بیست و سوم بهمن 1392

افغاني‌ستيزي، نشانه ضعف فرهنگي است

این مصاحبه را در واکنش به گفته‌های اخیر فرماندار پاکدشت انجام دادم. 

گروه مديريت شهري، مرتضي گلپور – براي ايرانيان واژه «اتباع بيگانه» با حضور افاغنه در كشور ما عجين شده‌است، شهروندان كشوري كه در ادبيات رسمي كشور دوست، همسايه و برادر قلمداد مي‌شوند. اما درحوزه اجرا، به‌ويژه در برخورد با اتباع اين كشور در ايران، رفتارهاي متضادي را مشاهده مي‌كنيم. در سال‌هاي اخير، مديران و مسئولان اجرايي كشور، برخوردهايي را با مردم اين كشور، كه زبان و فرهنگ مشتركي با ما دارند، انجام داده‌اند كه نه براي افاغنه و نه براي شهروندان ايراني قابل قبول نبوده است. ممنوعيت ورود به پارك‌ها براي اين افراد، فقط بخشي از اين محدوديت‌هاست، همچنان كه نوع بازگرداندن اتباع افغان به كشور خود نيز مسائل زيادي را مطرح كرده است. اما به‌راستي مسئله چيست و چرابا  افغان‌هايي كه حتي پيش از انقلاب، در ايران حضور داشته اند و همواره به كارهاي سخت و بدني مشغول بوده‌اند، اين گونه برخورد مي‌شود؟ با اين برخوردها، نظر افغان‌ها نسبت به ايرانيان چيست؟ اين‌ها سوالاتي است كه از امير هاشمي مقدم، كارشناس ارشد انسان‌شناسي پرسيده‌ايم...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 16:4 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه بیست و دوم بهمن 1392

گزارش تصویری یک روز برفی در یک شهر ساحلی

خوشبختانه بیشتر مازندرانی‌ها چکمه لاستیکی توی خانه‌های‌شان دارند و بنابراین مشکل چندانی برای راه رفتن در برف نداشتند؛ جز اینکه ارتفاع برف بیشتر از چکمه‌ها بود. چند تراکتور و بلدوزر در خیابانهای اصلی مشغول باز کردن راهها بودند که البته عابران پیاده از این راه‌ها استفاده می‌کردند و کمتر خودرویی در سطح شهر دیده می‌شد. اگر هم بود، زنجیرچرخ داشت و با این وجود در خیابانها می‌شد خودروهایی را دید که گیر افتاده و با کمک رهگذران تلاش داشتند بیرون بیایند از لای برفها. روی درختان نارنج و نخل، برف بسیاری نشسته و بنابراین شاخه برخی از نخلها شکسته بود. خودروهای آتش‌نشانی در سطح شهر دیده می‌شد و البته حضور پررنگ نیروهای جوان و خودروهای هلال‌احمر بیش از همه هویدا بود...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: استان مازندران
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 20:10 |  لینک ثابت   • 

شنبه نوزدهم بهمن 1392

سفرنامه افغانستان (12) کابل: پایتختی باستانی

در کُت‌سنگی که از موتر (خودرو) بامیان پیاده شدم، اول زنگ زدم به حسن آقا تا خیالش آسوده شود که سالم به کابل رسیدم. بعد زنگ زدم به رفیع، میزبان کابلی‌ام تا آدرس را بگیرم. گفت با یک تاکسی بروم به چهارراه انصاری و از آنجا بهش زنگ بزنم. یک تاکسی دربست گرفتم که با 150 افغانی (8.750 تومان) مرا از کت‌سنگی ببرد به چهارراه انصاری. خلیفه (راننده) ریش بلندی داشت با کلاه عرق‌چین به سر. همین که سوار شدم، موبایلش زنگ خورد. همینطور که حرف می‌زد (در کابل اکثریت فارس‌زبان هستند و پشتونها هم به راحتی به فارسی سخن می‌گویند)، فهمیدم یکی از نزدیکانش می‌خواهد برود به بامیان و خلیفه همینطور که او را دعا می‌کرد که سفرش به سلامت باشد، به طالبان ناسزا می‌گفت...
این سفرنامه پیش از این در وب سایت انسان شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان, آثار تاریخی, تاریخ, سفرنامه, محیط زیست و حقوق حیوانات
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 17:11 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه شانزدهم بهمن 1392

چه كساني مي‌خواهند فيس‌بوك فيلتر شود؟

اخیراً آقای عبدالصمد خرم‌آبادی در گفت‌وگوی تلویزیونی «دیروز، امروز، فردا» در رابطه با فیلترشدن سایت فیس‌بوک مدعی شده است «مردم نیز خواهان مسدود کردن محتوای مجرمانه هستند [...] مردم فیلترینگ شبکه‌های معاند را می‌پذیرند.» اگرچه در اینجا مفهوم سخن آقای خرم‌آبادی درست است و مردم هم خواهان مسدود کردن محتوای مجرمانه هستند و هم فیلترینگ شبکه‌های معاند را می‌پذیرند، اما مصداق ایشان چیزی نیست که مردم آن را جزو شبکه‌های معاند یا دارای محتوای مجرمانه بدانند. همچنین وی اشاره کرده است به اینکه روزانه 800 مورد گزارش از مردم...

این یادداشت در روز یکشنبه 13بهمن در روزنامه قانون منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: هنجارهای اجتماعی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:16 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه پانزدهم بهمن 1392

سفرنامه افغانستان (11) در محاصره طالبان

ساعت چهار صبح بیدار شدم. چند دقیقه بعد حسن آقا هم موتر (خودرو) را در حیاط روشن کرد تا کمی گرم شود. هوا بسیار خنک (سرد) بود. سوار شده و رفتیم ترمینال. مردم زیادی توی سرک (خیابان) جلوی ترمینال ایستاده بودند. وقتی پرسان شدیم، فهمیدیم که دیروز طالبان حمله کرده و هر دو سرک بامیان-کابل را به تصرف در آورده. یکی از تونیس (وَن)ها هم که به ایست طالبان توجه نکرده، گلوله‌باران شد که یک مسافر جانش را از دست داد. فعلاً هم گویا با نیروهای دولتی درگیری شدید داشته و سرک‌ها زیر راکت و خمپاره است. بقیه 303 (اتوبوس)ها و تونیس‌ها هم توی هوتل‌ها و مهمانخانه‌های وسط راه گیر افتاده بودند...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, افغانستان
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 22:36 |  لینک ثابت   • 

شنبه دوازدهم بهمن 1392

وجدان پزشکی؛ از آمريكا تا ایران

خبر دادگاه «نیما نصیری» در هفته گذشته در آمريكا، در بسیاری از رسانه‌های ایران، آمريكا و دیگر کشورها بازتاب داشت. این تبعه آمريكا که سال پیش با همسرش «ساناز نظامی» ازدواج کرده بود، دو ماه پیش با وی به شهر کوچک هوتن در میشیگان رفت. اما دو هفته پیش به دلیل ضربات متعددی که به سر همسرش وارد کرد، باعث مرگ مغزی وی شد. آنچه جالب بود، رفتار پزشکان، پرستاران و کارکنان بیمارستانی بود که ساناز در آن بستری شده بود. آنان که فقط نام بیمارشان را می‌دانستند، ابتدا در اینترنت جست‌وجو كردند تا مشخصات و سرنخی از وی و خانواده‌اش بیابند...

این یادداشت را دوم بهمن در روزنامه قانون منتشر کردم. دوستم دکتر جبار رحمانی هم یک یادداشت دیگر در همان صفحه درباره رفتار پزشکان ایرانی داشت. یکی از پزشکان در مقام پاسخ برآمد و حالا قرار است مناظره‌ای در دفتر روزنامه داشته باشیم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: هنجارهای اجتماعی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 1:7 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه نهم بهمن 1392

سفرنامه افغانستان (10) غُلغُله‌های خاموش‌شده بامیان

...از فراز کوه غلغله، شهر بامیان و جای مجسمه‌های بودا به‌خوبی پیدا است. در واقع از آنجا می‌توانید یک نگاه 360 درجه‌ای به اطراف‌تان داشته باشید. «رشته کوه بابا» در جنوب بامیان قرار دارد که مشهورترین قله‌اش «شاه فولادی» نام دارد. به هر ترتیب از غلغله که اکنون خاموش ایستاده و نظاره‌گر روزگاران تلخ و شیرینی است که بر بامیان می‌گذرد، فرود آمده و پیاده به طرف شهر راه افتادیم. برای کوتاه کردن راه و میان‌بر زدن، باید از میان مزارعی می‌گذشتیم که بیشترشان سیب‌زمینی بود. بامیان به‌واسطه منابع آبی و دشت حاصلخیزش، توانمندی خوبی برای کشاورزی دارد. هرچند گاهی اوقات به دلیل ناامنی سرک (جاده)ها، محصولات روی دست‌شان می‌ماند و خراب می‌شود. کوچه‌باغهایی که از کنارشان می‌گذشتیم، خیلی نوستالوژیک بود و مرا یاد کوچه‌باغهای اصفهان می‌انداخت که...
این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: افغانستان, تاریخ, سفرنامه, محیط زیست و حقوق حیوانات
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 23:33 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه هشتم بهمن 1392

علما نمی‌خواهند سکوت‌شان را بشکنند؟

این یادداشت راروز شنبه 5بهمن 92 در روزنامه قانون نوشتم.

تاریخ ایران به‌ویژه در دوره معاصر نشان می‌دهد هر کجا کشور با مسئله، بحران یا مشکلی روبرو بود، علما دخالت کرده و تلاش نمودند تا مسئله را برطرف نمایند. گاهی با فتوای جهاد، گاهی با تحریم، گاهی با خطابه و خلاصه به هر روشی که از دست‌شان بر می‌آمد (اگرچه نمی‌خواهم روی شکستهایی که از این راه ایجاد شد را بپوشانم). از استثنائات که چشم بپوشیم، این رخداد معمولاً زمانی پیش می‌آمد که حکومت مرکزی توجه چندانی به مسئله پیش‌آمده نشان نمی‌داد یا گاهی هم از دستش کاری بر نمی‌آمد. در چنین مواقعی علما با تمرکز کردن بر آن مسئله، نخست آنکه مردم بی‌خبر از همه جا را نسبت به موضوع آگاه می‌کردند و سپس به شیوه‌هایی همچون فتوا و تحریم و...، تلاش می‌کردند در نبود عزم و اراده‌ای جدی، گره کار را به دستان خویش بگشایند.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات, دینی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 9:16 |  لینک ثابت   • 

یکشنبه ششم بهمن 1392

پس دولت چکاره است؟

دولت باید برای من به‌عنوان یک لیسانسه کار پیدا کند؛ دولت باید جلوی نابودی جنگل‌ها را بگیرد؛ دولت باید جلوی رشوه‌خواری در ادارات را بگیرد؛ دولت باید معضل ترافیک را برطرف کند؛ دولت باید آلودگی هوای تهران را از بین ببرد؛ دولت باید نیاز به ویزا گرفتن برای رفتن به کشورهای دیگر را لغو کند؛ دولت باید اجناس باکیفیت در بازار عرضه کند؛ دولت باید... دولت باید... دولت باید... .
اینها تنها چند نمونه انگشت‌شمار از انتظارات ما از دولت (به نمایندگی از نظام حاکم) است. ما بیش از حد دولتی (و در واقع وابسته به دولت) شده‌ایم. انتظار داریم هر گرهی، حتی اگر خودمان خِفت‌اش کرده باشیم را، دولت از زندگی‌مان باز کند...
این یادداشت در شماره 336 روزنامه قانون منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: هنجارهای اجتماعی, محیط زیست و حقوق حیوانات
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 23:47 |  لینک ثابت   • 

جمعه چهارم بهمن 1392

آلودگی هوا در ایران از بین نمی‌رود، بلکه از شهري به شهر ديگر منتقل می‌شود.

...از چند سال پیش به این سو شهروندان شهرهای بزرگ و در رأس آنان تهرانی‌ها یاد گرفته‌اند همین که اداره‌ها و مدارس به دلیل آلودگی هوا تعطیل شد، دوباره به سراغ خودروها بروند و حرکت کنند. اما این بار نه به قصد رفتن به خیابان‌های دودزده تهران، بلکه به قصد جایی که هنوز آب و هوایش سالم مانده است: «شمال » شمال كشوربه‌واسطه جنگل‌های فراوانی که دارد (و تا چند سال دیگر باید از فعل «داشت» استفاده کنیم) هوای پاک و تمیزی را به ساکنانش ارزانی داشته است. اما از آنجا که اكنون هر خانواده ایرانی به‌طور معمول یک یا چند خودرو در اختیار دارد و جاده‌های شمال نیز بهبود یافته‌است، دسترسی به این سرزمین رویایی بسیار ساده شده است...
این یادداشت را دو هفته پیش (18دی92) در روزنامه قانون نوشتم.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: محیط زیست و حقوق حیوانات
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 23:27 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه سوم بهمن 1392

سفرنامه افغانستان (9) بامیان: بودائیسم دیروز، تحجّرگرایی امروز و گردشگری فردا

...دقیقاً روبروی هیکل‌های بودا (در افغانستان و تاجیکستان به مجسمه هیکل می‌گویند)، خرابه‌های بازار بامیان قرار دارد که به نظر می‌آید بازار به نسبت بزرگ بوده باشد. بالاخره رفتیم به سراغ مجسمه‌ها که معروف‌اند به بتهای بامیان. افغانستان به‌طور کلی بیش از هزار سال یکی از اصلی‌ترین مراکز بودائیان جهان بوده است. آشوکا، یکی از پادشاهان دودمان موریا در هند، در سده سوم پ.م آیین بودایی را به سرزمینهای غربی این کشور که افغانستان امروزین باشد تبلیغ کرد. از همین رو معابد، پیکره‌ها و آثار بسیاری از آیین بودایی در گستره وسیعی از این کشور به دست آمده که از قندهار و کابل و بگرام گرفته تا بامیان و حتی بلخ در شمال این کشور را شامل می‌شود...

این سفرنامه پیش از این در وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ منتشر شده بود.


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: سفرنامه, افغانستان, آثار تاریخی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 1:3 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه یکم بهمن 1392

آدم‌شناسی

این یادداشت را برای ویژه‌نامه هشتمین سالگرد فعالیت وب‌سایت انسان‌شناسی و فرهنگ نوشته بودم که به تازگی منتشر شده است. خواسته بودند یک تصویر نوستالوژیک هم همراهش بفرستیم که من عکسی مربوط به سال 1372، زمانی که در مدرسه راهنمایی شهید دامنپاک زرین‌شهر (اصفهان) پیش‌نماز بودم را فرستادم...


ادامه نوشتار

برچسب‌ها: شخصی
نوشته شده توسط امیر هاشمی مقدم در 11:43 |  لینک ثابت   • 
نوشته‌های قدیمی‌تر